Αναρτήσεις

ΚΟΡΑΣΟ ΚΑΙ ΠΕΡΑΜΑΤΟΥ

Εικόνα
  Κοράσο και περαματού Κοράσο στα δεκάξε ντου μαναδοκυρουδάτο στον πρώτο αθό τση νιότης του τον μοσκομυρωδάτο, που ‘πιασε ο Θιός με μαστοριά την πια καλή ντου πένα και τση μορφοζωγράφισε τα κάλλη μαζωμένα. Τση ‘σασε τα μακρά μαλλιά με μάλαμα περίσσο το στρογγυλό τζη πρόσωπο με μέλι θυμαρίσο, ήσυρε μονοκοντυλιά τον αργυρό τζη μπέτη και μάθια μπλαβοπράσινα τση ‘δωκε για ραέτι, μα τη στερνή του πινελιά την είχε στερεμένη και τση ‘σασε χαμόγελο καρδιές για να μαραίνει. Το νάμι των γονέω τζη ‘βάστα προσκυνητάρι και τσ’ αρμηνιές τως φύλασε σαν τ’ ακριβό λογάρι. Χατίρια και θελήματα ποτέ δεν τωσε χάλα κι εσεμνοπάθιενε σαφί με τση πρεπιάς τα ζάλα. *** Σε πατανία κάθεται ‘πο τη λαλά τζη ανάδια μαζί περαματίζουνε τ’ αργαστηριού τα φάδια. Το πίσω αντί ‘πο πάνω ντως έχουνε στερεωμένο που ‘ναι με νήμα κόκκινο σφιχτά ροστελιασμένο κι ομπρός τως κρέμουντ’ οι κλωστές σειρά δεκαδιασμένες ‘ πο τη χιονάτη χέρα τζη πιτήδεια χτενισμένες, μια μ...

ΣΤΑ ΖΑΛΑ ΤΩΝ ΧΡΩΜΑΤΩΝ

Εικόνα
  ΣΤΑ ΧΝΑΡΙΑ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ Στα ζάλα των χρωμάτων Η ψυχή της ομορφιάς είναι τα χρώματα. Τι θα είχε αξία δίχως τα χρώματα και τις αμέτρητες αποχρώσεις τους. Όλες οι ανάγκες του ανθρώπου, όλες οι τέχνες είναι χρωματισμένες. Σίγουρα ανάμεσα στις πρώτες λέξεις που έπλασε θα ήταν κι αυτές των χρωμάτων, γι’ αυτό όποιος κλουθήσει τις λέξεις αυτές, κλουθά σιμά την ιστορία του ανθρώπου: Χρώμα: Από το αρχαίο χρως = επιδερμίδα, σάρκα, και το χρώμα σήμαινε χρωματισμός του δέρματος, αργότερα επεκτάθηκε για να δηλώσει γενικότερα την απόχρωση. Λευκό: Αρχαία λέξη που σήμαινε λαμπερό, λευκόν γ’ ην ηέλιος ως= που ‘χε του ήλιου τη λάμψη, λέει ο Όμηρος, αλλά χαρακτηρίζει και την Θεά Ήρα, λευκώλενο= αυτή που έχει λευκά μπράτσα. Άσπρο : Από το Λατινικό asper που σημαίνει τραχύς. Το ασημένιο νόμισμα πριν λειανθεί από τη χρήση ήταν τραχύ και ονομάζονταν nummus asper = νόμισμα τραχύ. Με τα χρόνια έμεινε μόνο το επίθετο asper, που στα βυζαντινά χρόνια έγινε άσπρα =τα νομίσματα μικρής αξί...

ΣΤΑ ΚΑΛΥΒΙΑ ΤΗΣ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗΣ

Εικόνα
  Ηράκλειο 16/11/25 Στο Περβόλι της Παναγιάς Στα Καλύβια της Ταπείνωσης Λίγα ζάλα μου πομείνανε στο Περβόλι της Παναγιάς, εδώ ο χρόνος είναι αγριεμένος ποταμός, περνά και δεν λογιάζει κανέναν. Μ’ αδειανά τα πιθάρια του μυαλού ήρθα κι εδά είναι ξέχειλα. Με κλειδαμπαρωμένα τα κελιά της ψυχής ήρθα κι εδά είναι ορθάνοιχτα. Δεν τον ποχορταίνω τούτον τον τόπο. Η Καλύβη της Παναγούδας όπου ασκήτεψε ο Άγιος Παΐσιος Άγγιξα τα χνάρια της Ιστορίας, ασπάστηκα τον πορφυρό χιτώνα της, ως έστεκε πίσω από καστρόπορτες και μπροστά απ’ την Ωραία Πύλη, προσκυνήτρια κι αυτή. Χαμήλωσα τα μάτια μπρος στην υπερμάχο σιωπή ως έριξε το βλέμμα της πάνω μου κι ανατρίχιασα ολόκληρος. Κουβέντιασα μ’ Αγίους της ανταρτοσύνης κι άλλους της θυσίας. Γέμισαν τα πνευμόνια μου μοσχοθυμίαμα και μερτζουβί λιβάνι ως περνούσε μπροστά μου το πρωτοχριστιανικό κατζίον με τα πέντε κουδούνια. Τώρα όμως έπρεπε να βαδίσω εκεί που άρχισαν όλα, εκεί που πρωτοφύτρωσε ο αγκαθωτός θάμνος της...

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΛΑΥΡΑΣ, ΣΤΟ ΧΙΛΙΟΧΡΟΝΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ

Εικόνα
  26/10/25 Ηράκλειο Στο Περβόλι της Παναγιάς Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας, στο χιλιόχρονο Κάστρο της Προσευχής Βαροπατώ με πείσμα μες στο Περβόλι της Παναγιάς , μα χνάρια δεν αφήνω πίσω μου, κανένας δεν αφήνει χνάρια εδώ, ούτε καν ο ιερόσυλος χρόνος που ρέγεται να πατεί τον πόδα του τον καταλυτή παντού. Λίγα τα μονοπάτια και δυσκολοβάδιστα. Παντού χαράκια και δεντρά ανέγγιχτα, ποτάμια και ρυάκια καθάρια. Παντίχνω στον δρόμο μου αλεπούδες, λαγούς, αγριόχοιρους, φίδια κι όλα με κοιτούν καχύποπτα. Πουλιά λογιώ-λογιώ κάθονται στην κεφαλή μου άφοβα, εδώ είναι τα γονικά τους, εγώ είμαι ο ακάλεστος μουσαφίρης, το μόνο άγριο ζώο εδώ είμαι εγώ. Για λίγο χάθηκε η θάλασσα απ’ τα μάτια μου, μα ξεπροβάλει πάλι στ’ αριστερά και δροσερεύει την ιδρωμένη μου σκέψη. Βγαίνω από το δάσος, κατεβαίνω τον λόφο με τις μικρές ελιές κι αντικρίζω μπρος μου το χιλιόχρονο Κάστρο της Προσευχής . Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας Τόπος αγαπημένος των βυζαντινών αυτοκρατόρων. Εκείνου που σχεδόν...

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΜΩΝΟΣ ΠΕΤΡΑΣ-ΣΤΟ ΑΚΡΟΦΡΥΔΟ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ

Εικόνα
  20/10/25 Ηράκλειο Στο Περβόλι της Παναγιάς Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας, στο Ακρόφρυδο της Σιωπής. Δόκιμος, αδέξιος προσκυνητής, με τη βούργια μου βαριά φορτωμένη και την περιέργεια καλά σακιασμένη, μην ξεχειλίσει και φανεί ο μιαρός μου νους. Στον Βυζαντινό λιμένα της Ουρανούπολης στάθηκα, ανάμεσα στις φωτεινές επιγραφές με τα κυριλλικά γράμματα και στον μεσαιωνικό πύργο με τις πατουχιές του Παλαιολόγου ακόμα φρέσκιες, περιμένοντας με λαχτάρα την «Παναγιά Εγγυήτρια», να χωθώ στον κόρφο της πριν λύσει τους κάβους. Με γουρλωμένα τα μάθια, σκαλωμένος στη ράχη του πελάγου, ξάμωνα με το δαχτύλι μου τους τρούλους και τα καμπαναριά που ξεφύτρωναν ανάμεσα σε δέντρα και κύματα, εκεί απέναντι, στο Περβόλι της Παναγιάς , στον τόπο που με οδηγούσαν τα αβέβαια ζάλα μου. Ιερά Μονή Σίμωνος Πέτρας Πήρα το κακοτράχαλο μονοπάτι, το σκαμμένο μέσα σε δάση απροσπέλαστα, σε γκρεμνά αγιοβάδιστα, και βγήκα εκεί που ο γέρο-Ασκητής άκουσε τρεις φορές τη φωνή της Κερά-...

Η ΠΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΜΟΥ ΕΧΤΑΓΗ

Εικόνα
  Ηράκλειο 22/7/25 Η πια μεγάλη μου εχταγή Από τα γεννοφάσκια μου εγάπουνα τη μουσική, εκυλούσε ως φαίνεται στις φλέγες μου, ήθελα άρον-άρον να μάθω να παίζω κάποιο όργανο κι είχα φαωμένα τ’ αυτιά των γονέων μου να με γράψουν στο ωδείο. Η συγχωρεμένη η γιαγιά μου η Άννα, του κυρού μου η μάνα, εγροίκουνε τον γαμπρό τζη το Γιώργη να παίζει με το βιολί του τσι Σητειακές κοντυλιές και τση ‘ρεσε πολύ, έτσα εσκέφτηκε να με γράψει κι εμένα στο βιολί αφού ήθελα σαν τον κουζουλό να μάθω να παίζω μουσική. Έξε χρόνια επήγα κι ήμαθα να παίζω καλά, μα το βιολί δεν ήγγιξε την ψυχή μου, το παραίτησα λοιπόν κι ήπιασα ένα ακορντεόν που εμάθαινε η αμπλά μου και δεν του ‘χε και πολύ όρεξη. Έμαθά το μια ολιά μοναχός μου, ήπαιζα μια δεκαρά λαϊκά τραγούδια τση παρέας κι αφού ήμουνε μπροτζομούρης, εντάκαρα να τα παίζω για να τραγουδούν οι αθρώποι στσι μαζώξεις που εκάνανε οι γονέοι μου στο σπίτι μας. Ήκανα παρέες και καντάδες πολλές με έκειανα τα δέκα τραγούδια που ‘παιζα στο ακορ...

Η ΛΟΥΧΟΥΝΑ

Εικόνα
  Ηράκλειο 31/7/25 Η λουχούνα Σε κλίνη δαντελόστρωτη και πλουμοδεξιμάτη κείτεται κόρη όμορφη καρναδομαγουλάτη. Στα κουρασμένα μάθια τζη χαμόγελο ανατέλει γιατ’ ίδια ‘δα εγέννησε το πρώτο τζη κοπέλι. Μήνες εννιά βλεπούντανε μη σκύψει, μη σηκώσει, μη βαροστεναχωρεθεί, σε ξόδι μη σιμώσει, να χώνει τα βλαψίδια τζη, να μη βαρυγκωμίζει, τσι Κυριακές να μην κεντά, τσι νύχτες μη πορίζει, λαγού μεζέ να μη γευτεί, χοχλιό να μη λιγώνει, να πίνει κόκκινο κρασί κάθε που ξημερώνει. Εφόριε λιόκουρνο σταυρό που καλογρά ‘χε σάσει, κακό αμάτι μην τη δει, φταρμός να μην την πιάσει και στ’ απομεσοφόρι τζη ραμμένο ‘χε κορδόνι μ’ ασημοκόκκινη κλωστή ‘πο την Αγία Ζώνη. Με προσευχή, με υπομονή πέρασε τη φουρτούνα και με του Θιού τη δύναμη εδά ‘ναι μπλιό λουχούνα. Η φασκιά του κυρού μου, γεννημένος το 1940 *** Σταυροκοπιέται ως θωρεί τη γρα-μαμή ‘δρωμένη το γιο τζη με χαμόγελο να ‘μορφοκαταστένει, με ζόρε ΄νεσηκώνεται, τσοι πόνους καταπίνει και με τρ...

ΤΣΑΚΩΝΙΚΑ-ΚΡΗΤΙΚΑ

Εικόνα
  Ηράκλειο 26/7/25 Στα χνάρια των λέξεων Τσακώνικα-Κρητικά Λάθος έκαμα πάλι γιατί εθάρρουνα πως είχα αγγίξει όλες τις ελληνογενείς διαλέκτους, γυρεύοντας να βρω κοινές λέξεις με τα Κρητικά, μα σαν αντιλήφθηκα πως είχα ξεχάσει την τσακώνικη διάλεκτο , κατάλαβα ότι είχα ακόμα πολλές στράτες να διαβώ και πολλές λέξεις να παντίξω. Η αλήθεια είναι πως η τσακώνικη είναι από τις πιο δυσνόητες διαλέκτους κι όποιος την ακούσει για πρώτη φορά θα καταλάβει λίγες λέξεις, στην πραγματικότητα όμως θεωρείται ότι κατάγεται από την νεολακωνική, την αρχαία δωρική διάλεκτο της Λακωνίας και έχει ίσως τα περισσότερα αρχαϊκά και δωρικά στοιχεία από οποιαδήποτε άλλη διάλεκτο. Σήμερα τα Τσακώνικα μιλιούνται στην περιοχή της νότιας Κυνουρίας, στην Πελοπόννησο, με κέντρο το Λεωνίδιο, όπου βέβαια, όπως όλες οι «χωριάτικες» λαλιές, σιγά-σιγά λησμονιέται. Ευτυχώς υπάρχουν κι εκεί πεισματάρηδες κουζουλοί που επιμένουν να μιλούν, να τραγουδούν και να διηγούνται στη γλώσσα των παππουδολαλ...