ΣΤΑ ΚΑΛΥΒΙΑ ΤΗΣ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗΣ

 

Ηράκλειο

16/11/25


Στο Περβόλι της Παναγιάς


Στα Καλύβια της Ταπείνωσης


Λίγα ζάλα μου πομείνανε στο Περβόλι της Παναγιάς, εδώ ο χρόνος είναι αγριεμένος ποταμός, περνά και δεν λογιάζει κανέναν. Μ’ αδειανά τα πιθάρια του μυαλού ήρθα κι εδά είναι ξέχειλα. Με κλειδαμπαρωμένα τα κελιά της ψυχής ήρθα κι εδά είναι ορθάνοιχτα. Δεν τον ποχορταίνω τούτον τον τόπο.


Η Καλύβη της Παναγούδας όπου ασκήτεψε ο Άγιος Παΐσιος


Άγγιξα τα χνάρια της Ιστορίας, ασπάστηκα τον πορφυρό χιτώνα της, ως έστεκε πίσω από καστρόπορτες και μπροστά απ’ την Ωραία Πύλη, προσκυνήτρια κι αυτή. Χαμήλωσα τα μάτια μπρος στην υπερμάχο σιωπή ως έριξε το βλέμμα της πάνω μου κι ανατρίχιασα ολόκληρος. Κουβέντιασα μ’ Αγίους της ανταρτοσύνης κι άλλους της θυσίας. Γέμισαν τα πνευμόνια μου μοσχοθυμίαμα και μερτζουβί λιβάνι ως περνούσε μπροστά μου το πρωτοχριστιανικό κατζίον με τα πέντε κουδούνια. Τώρα όμως έπρεπε να βαδίσω εκεί που άρχισαν όλα, εκεί που πρωτοφύτρωσε ο αγκαθωτός θάμνος της πίστης, στα Καλύβια της Ταπείνωσης.


Η Καλύβη του Οσίου Χριστοδούλου όπου ασκητεύει ο Γέροντας Γαβριήλ


Σκορπισμένα σε κάθε γωνιά απόμερη, κοντά στις κοιμηθιές των τσακαλιών, κοντά στις ρίζες της κουμαριάς και του σκίνου. Με την απλότητα της φάτνης, με τη φτώχεια οικοδέσποινα, καθισμένη σε δρύινο κούτσουρο. Λαμαρίνες, τάβλες φυτρωμένες στο παρθένο χώμα και στερεωμένες με τα καρφιά της λύτρωσης. Πλακούρες αρμολογημένες με λάσπη από ψιλοκοσκινισμένη ελπίδα. Ο κήπος τους, δάσος αιώνιο, βαγιοκλαδισμένο από τη χέρα του Μέγα Περβολάρη. Ξεφουντωμένοι αγιορείτικοι βασιλικοί, φρουροί στην ξεχαρβαλωμένη θύρα τους. Μέσα, ένας πετροπελέκητος σταυρός, δυο ξεθωριασμένες εικόνες της Παντάνασσας, ένα σιδερένιο κουμάρι να στάζει μέσα η βροχή και μια κλίνη αγκίνιαστη ακόμα.


Η Καλύβη του Κηπουρού


Ο Γέροντας, με το πείσμα, βαρύ πανωφόρι να τον σκεπάζει στο απόι, και τη γαλήνη, δροσερό νερό, να τον ξεδιψά στην κάψα. Να χορταίνει καθημερνώς με μια μπουκιά άζυμο άρτο και μόνο στις μεγάλες σχόλες να γεύεται δυο μπουκιές φαγητό, σαφί αλέριαστες. Μετρώντας ξανά και ξανά τους κόμπους της αγρύπνιας, ψιθυρίζοντας πέντε λέξεις όλες κι όλες, η μια το έλεος. Μέσα στο λιγοστό φως που θρέφουν τα τρία δάκρυα της ελιάς, με τη μοναξιά να του ανεστοράται χαρές αγέννητες, και την απομόνωση, γριά κακόσυρη, να του σκληρίζει στα αυτιά τα τελευταία λόγια της μάνας του. Όλη νύχτα να μάχεται με το σκότος, μα σύναυγα, κάθε μέρα, να θωρεί να γεννάται εδώ το Θείο Βρέφος. Εδώ. Ούτε ανάμεσα σε χρυσοποίκιλτα άμφια και μίτρες διαμαντοκόλλητες. Ούτε πάνω σε ορθομαρμαρωμένα πατώματα και σε μεταξένια καλύμματα. Ούτε κάτω από τους τους τρούλους της μεγαλοπρέπειας, ούτε δίπλα από τα καμπαναριά της πολυτέλειας. Εδώ Το είδα κι εγώ. Δεν ζητούσε αμέτρητες γονυκλισίες και μυριοξόμπλιαστους ύμνους. Την αγκαλιά της Μάνας του ήθελε μόνο. Δεν ζητούσε παγκάρια και λαμπάδες τριπίθαμες. Τη ρόγα της Μάνας του ήθελε μόνο κι όταν την βρήκε γαλήνεψε. Μόνο εδώ, στα Καλύβια της Ταπείνωσης.



Νίκος Λουκαδάκης

(Δαφνιανός)

niloukadakis@yahoo.g

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΤΟ ΠΡΟΙΚΟΣΥΜΦΩΝΟ ΤΟΥ 1892

Εικόνα
ΤΟ ΠΡΟΙΚΟΣΥΜΦΩΝΟ ΤΟΥ 1892 Ο συνάδελφος και φίλος Βασίλης Παπανδρουλιδάκης, που κατάγεται από τα Σταυράκια , το όμορφο αυτό κεφαλοχώρι του Μαλεβιζίου, μου παραχώρησε ένα αντίγραφο του παρακάτω προικοσύμφωνου που χρονολογείται από το 1892 και αφορά κάποιους προγόνους του. Το χαρτί αυτό βρέθηκε εντελώς τυχαία πριν από λίγα χρόνια στο σπίτι που ζούσε το συγκεκριμένο ζευγάρι, όταν ένας απόγονός τους σήκωσε μια εικόνα της Ευαγγελίστρια ς που βρισκόταν εκεί και το βρήκε πίσω κολλημένο. Η εικόνα αυτή μάλιστα αναφέρεται πρώτη-πρώτη σε αυτά που παραχωρούνται από τον πατέρα της νύφης. Γράφει συγκεκριμένα: « μιαν οικόνα εις ημήν της Ευαγγελιστρίας ».   Διαβάζοντας το προικοσύμφωνο αυτό διαπίστωσα την τεράστια διαφορά στα ήθη , της τότε εποχής με την σημερινή, μα αυτό που μου έκανε μεγαλύτερη εντύπωση είναι ότι πολλά από αυτά που αναγράφονται στο χαρτί αυτό, σήμερα είναι εντελώς άγνωστα ή έχουμε ξεχάσει την χρησιμότητά τους. Τα ψίδια, το μενδέρι, τα δεξιμάτα τραπεζομάντηλα και οι...
Περισσότερα»

ΤΟ ΠΑΡΑΞΕΝΟ ΚΟΥΛΟΥΚΙ ΤΟΥ ΝΙΚΗΤΑ

Εικόνα
ΤΟ ΠΑΡΑΞΕΝΟ ΚΟΥΛΟΥΚΙ ΤΟΥ ΝΙΚΗΤΑ Μέρες κοιμόταν στη μάντρα ο Νικήτας για να ‘χει το νου του στα οζά. Είχαν ρημάξει την περιοχή οι ζωοκλέφτες κι ο φτωχός βοσκός φοβόταν μην χάσει τη μοναδική του περιουσία, τα κοπέλια του όπως τα ‘λεγε. Έξω από τη μάντρα, πάνω στα κλαδιά μιας χαρουπιάς, τα πρώτα πουλιά της αυγής άρχισαν να κελαηδούν και ο Νικήτας άνοιξε τα μάτια του, είδε τη μέρα που χάραζε και σηκώθηκε. Αφού εποσάστηκε κι ήπιε μια φασκομηλιά, πήγε να αρμέξει κάνοντας τον σταυρό του. Σαν εσίμωσε όμως και καμάρωνε το κοπάδι του, είδε ότι έλειπε πάλι ο τράγος . Φρουκάστηκε μήπως ακούσει το σκλαβέρι του, εσφύριξε, του φώναξε και δυο φορές μα πράμα, άφαντος ο Μανιός . Μανιό έλεγε τον τράγο γιατί του θύμιζε τον αντάρτη τον παππού του. Άρμεξε γρήγορα-γρήγορα τα οζά, μπήκε στη μάντρα, έβαλε στο λιοπάνι μια χούφτα ελιές και λίγο τυρί, πήρε δυο κρίθινα παξιμάδια, τα ‘βαλε όλα στην ξομπλιαστή του βούργια και την φόρεσε στους ώμους. Έπρεπε να βρει τον τράγο, όχι μόνο γιατί ήταν απαραίτητος για...
Περισσότερα»

ΦΕΓΓΑΡΙ ΦΙΛΕ ΜΠΙΣΤΙΚΕ

Εικόνα
  ΦΕΓΓΑΡΙ ΦΙΛΕ ΜΠΙΣΤΙΚΕ Ποιητές από τα γεννοφάσκια μας είμαστε οι Κρητικοί. Όλα τα θωρούμε με τα μάθια της ψυχής. Όλα παίρνουν ζωή μες στην ποίησή μας, όλα έχουν αισθήματα. Τα χαράκια, τα δέντρα, τα φυτά, η θάλασσα, τα ποτάμια, οι λίμνες. Μιλούν τα πουλιά και κλαίνε, μαραζώνουν τα ζώα από έρωτα. Όλη η φύση συμμετέχει στο πάθος μας για ποίηση. Όλα γύρω έχουν θέση στις μαντινάδες, στα τραγούδια, στα μοιρολόγια μας. Ο μεγάλος όμως πρωταγωνιστής στην ομορφοξόμπλιαστη σκηνή του νου μας, είναι το φεγγάρι... και λεν τα χείλη μας: « Είν’ η ζωή μου δίχως σου δεντρί χωρίς κλωνάρι, θάλασσα δίχως κύματα, νύχτα χωρίς φεγγάρι». Δεν λογίζεσαι Κρητικός αν δεν έχεις σηκώσει το βλέμμα σου να κοιτάξεις το φεγγάρι και ν’ αναστενάξεις. Τη νύχτα ξεδιπλώνονται τα φυλλοκάρδια μας, τη νύχτα γεμίζει το ξεραμένο πηγάδι των συναισθημάτων μας. Δίχως όμως το φως του φεγγαριού, η ψυχή μας σαλεύει στο σκοτάδι με ζάλα μετέωρα. Μα δεν είναι μόνο το φως του, δεν είναι απλά ένα ψυχρό ουράνιο σώμα. Σύντροφός...
Περισσότερα»

ΤΑ "ΚΟΣΜΗΤΙΚΑ" ΕΠΙΘΕΤΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ

Εικόνα
  Τα «κοσμητικά» επίθετα της Κρήτης Τούτο το νησί, το αιώνιο χωνευτήρι των πολιτισμών, σαν το διαβείς λέξη-λέξη και κατέχεις που να πατήσεις, καταλαβαίνεις γιατί πολλοί σπουδαίοι λογοτέχνες της χώρας μας, αγάπησαν την Κρητική λαλιά. Αλλού θα συναντήσεις άγριες, ατίθασες λέξεις, που σαν τις προφέρεις, αντηχούν στο μπέτη σου σαν βροντή. Αλλού θα τις ακούσεις σαν γάργαρο νερό που τρέχει από βρύση παλαιϊνή. Πουθενά όμως δεν θα συναντήσεις λέξη χωρίς ρυθμό, χωρίς συναίσθημα. Ούτε καν στα λεγόμενα «κοσμητικά» επίθετα, σε εκείνα δηλαδή που χαρακτηρίζουν με άσχημο τρόπο κάποιον άνθρωπο.   Στύλος διαπόμπευσης όπου δένονταν και βασανίζονταν κατάδικοι για δημόσιο παραδειγματισμό. Πιθανολογείται ότι από την Γαλλική ονομασία του ( Gibbet ), προέρχεται η λέξη γίβεντο και το ξεγιβέντισμα. Πηγή φωτογραφίας: Wikipedia Κάποια από αυτά τα επίθετα τα φτιάξαμε στα μέτρα μας, ίσως γιατί οι υπάρχουσες λέξεις δεν μας ταίριαζαν: Δίμουρος = διπρόσωπος. Εδώ η λέξη πρόσωπο μάλλον μας φάνηκε πολύ ε...
Περισσότερα»

Η ΒΟΣΚΟΠΟΥΛΑ Η ΕΜΟΡΦΗ

Εικόνα
  Η ΒΟΣΚΟΠΟΥΛΑ Η ΕΜΟΡΦΗ Πριν από την άνθιση της Κρητικής λογοτεχνίας και του Κρητικού θεάτρου τον 17 ο αιώνα, η άσβεστη δίψα τούτου του τόπου   για πνευματική έκφραση, φανερώνεται στα δημοτικά τραγούδια, μάλιστα μερικά από αυτά ξεπέρασαν τα σύνορα της Κρήτης. Υπήρξαν όμως και ποιητικά έργα τα οποία τράβηξαν την προσοχή του τότε πνευματικού κόσμου. Ένα από αυτά είναι το ποίημα « Η ΒΟΣΚΟΠΟΥΛΑ Η ΕΜΟΡΦΗ ». Το έργο αυτό πρωτοεκδόθηκε στην Βενετία το 1627 από τον Δριμυτηνό Νικόλαο, έναν Αποκωρονιώτη, αλλά θεωρείται προγενέστερο, αγνώστου ποιητή, από αυτά που η προφορική παράδοση τα κράτησε ζωντανά στα χείλη των ανθρώπων. Η υπόθεση του έργου είναι απλή. Ένας νεαρός βοσκός συναντάει μια όμορφη βοσκοπούλα και ανάμεσά τους δημιουργείται ένα δυνατό αίσθημα. Η άφιξη όμως του πατέρα της βοσκοπούλας αναγκάζει τον βοσκό να φύγει, με την υπόσχεση όμως ότι θα γυρίσει σε ένα μήνα. Ο νέος αρρωσταίνει και οι μήνες περνούν. Όταν πάει να την βρει μαθαίνει από τον πατέρα της ότι η βοσκοπούλα πέ...
Περισσότερα»

ΤΗΣ ΓΡΙΑΣ ΤΑ ΤΥΡΙΑ

Εικόνα
  ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΠΩΝΥΜΙΩΝ Της γριάς τα τυριά Βόρια της Αγίας Βαρβάρας σε περιοχή που ανήκει στο χωριό Πρινιάς, βρίσκονται κάτι παράξενοι βράχοι, σκόρπιοι, που τραβούν τα βλέμματα σε όσους περνούν από εκεί. Μοιάζουν με πελώρια τυριά ή ψωμιά και φαίνονται σαν να έχουν πελεκηθεί από ανθρώπινο χέρι. Οι γεωλόγοι λένε πως οι συγκεκριμένοι ψαμμιτικοί βράχοι αποκολλήθηκαν από πιο ψηλά, εκεί που βρίσκεται η περίφημη Πατέλα του Πρινιά, κύλησαν προς τα κάτω και με την επίδραση του νερού, πήραν την σημερινή μορφή τους. Εμένα όμως αυτή η εξήγηση δεν με ικανοποιεί, προτιμώ τούτη που έπλασε η λαϊκή φαντασία. Τα τυριά της γριάς στην κολάδα του Πρινιά              Την εποχή λέει που διαφέντευαν την Κρήτη οι Σαραντάπηχοι, οι υπερφυσικοί  αυτοί γίγαντες, κατοικούσε στον Πρινιά μια γριά Σαραντάπηχη βόσκισσα. Η γριά ήταν θεόρατη, θεόρατο το μιτάτο της, θεόρατα τα χρειασίδια της, θεόρατα τα τυριά της κι ασύγκριτα στη γεύση γιατί ήτονε η πια καλή μα...
Περισσότερα»