"Ο ΔΑΦΝΙΑΝΟΣ" ΤΑ ΑΡΘΡΑ ΜΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΤΙΛΑΛΟ

  ΔΑΦΝΕΣ ΤΟΠΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΙ Οι μάχες στη Γριά Βίγλα Δαφνών Φλεβάρη με Απρίλη του 1897 Καβαλάρης ο χρόνος δεν κοιτά ποτέ πίσω του, μόνο σκορπά στο διάβα του την πηχτή σκόνη της λήθης. Κάθε γενιά που περνά, αν δεν κάμει τη μνήμη λόγο, είτε γραπτό, είτε προφορικό, να γαλουχήσει την επόμενη, αν δεν σκαλίσει στο καθάριο μάρμαρο της ψυχής των κοπελιών, τα ονόματα των ηρώων του τόπου, πώς θα νοιώσουν την ευθύνη για το χώμα που πατούνε, πώς θα φυλάξουν Θερμοπύλες, πώς θα ξοδιάσουν το αίμα τους ποτίζοντας το δεντρί της λευτεριάς. Στο χωριό μου, στις Δαφνές, όποτε χτύπησε το βαρύ σήμαντρο της η λευτεριά, οι χωριανοί ήταν εκεί δίχως να το σκεφτούν. Αν κανείς δει το μνημείο πεσόντων που υπάρχει στην πλατεία του χωριού, θα καταλάβει από τι υλικό είναι φτιαγμένη η Δαφνιανή ψυχή. Υπάρχει όμως ένα τοπόσημο ‘ποξεχασμένο, ελάχιστοι Δαφνιανοί γνωρίζουν τη θέση του, την ιστορική του αξία, τον ρόλο που έπαιξε σε μια καθοριστική στιγμή της Κρητικής Επανάστασης του 1895-1898. Εί...

  ΔΑΦΝΕΣ ΤΟΠΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΙ Πηγές και βρύσες των Δαφνών Ούτε μπορούμε να βάλομε με τον νου μας, εμείς οι πια νέικοι που δεν το φτάξαμε, ίντα εσέρνανε οι ανθρώποι για να πλύνουνε τα ρούχα ντως, να ποτίσουνε τα χωράφια και τα οζά ντως, ακόμη και για να ‘χουνε ένα ποτήρι νερό στο τραπέζι ντως. Εμείς ανοίγομε τη βρύση και το ‘χομε πληθώρα μα κάποτε ο αγώνας για το νερό ήτονε σκληρός και βέβαια οι άνθρωποι εσέβουνταν μέχρι και τη σταγόνα του νερού, όχι σαν εδά που το σπαταλούμε και το βρομίζουμε. Το πρώτο λοιπόν που ξανοίγανε οι ανθρώποι για να στελιώσουνε ένα χωριό ήταν αν είχε νερό. Να ‘ναι δίπλα σε ποταμό ή να ‘χει πηγές κι αν δεν είχε σκάβανε πηγάδια με μεγάλο κόπο, γιατί δίχως νερό ζωή δεν στεριώνεται. Απείς εβρίσκανε νερό σάζανε βρύσες και γούρνες για να ξεδιψούνε ανθρώποι κι οζά, πλύστρες για να σιμώνουν οι μαρμαροτράχηλες κόρες να πλένουν τα ιδρωμένα απ’ τον κάματο ρούχα ντως. Έτσα λοής λοιπόν και στις Δαφνές, το ομορφοξόμπλιαστο χωριό μου, δεν εξελείπανε...

  ΔΑΦΝΕΣ ΤΟΠΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΙ Τοπωνύμια των Δαφνών Κομμάτι της παράδοσης, της ιστορίας μας και πολύ σπουδαία παρακαταθήκη, είναι αυτή των τοπωνυμίων που πρέπει να τη φυλάξουμε σαν τα μάτια μας. Τα τοπωνύμια δημιουργήθηκαν ανά τους αιώνες από την ανάγκη των ανθρώπων, για λόγους συνεννόησης, να δώσουν ονόματα σε τόπους που ήταν δύσκολο ή αδύνατο να προσδιοριστούν αλλιώς. Με σωστή ερμηνεία και ετυμολόγηση των τοπωνυμίων φανερώνονται ιστορικές λεπτομέρειες λησμονημένες, λαογραφικοί θησαυροί ανεκτίμητοι και γλωσσικά μονοπάτια χορταριασμένα από το χρόνο και τη λήθη. Οι πληροφορίες που μπορούν να δώσουν τα τοπωνύμια είναι ιστορικές, κοινωνικές, θρησκευτικές, τοπογραφικές, γεωγραφικές, εθνολογικές, λαογραφικές, πληροφορίες για τη φύση του εδάφους, το χρώμα, το σχήμα, τη χρήση του, για ποικίλα κτίσματα, για φυτά, δέντρα, ζώα που συχνάζουν, παραδόσεις, ιδιοκτήτες και γενικά, όπως αναφέρει ο πρωτεργάτης της ελληνικής ιστορικής γεωγραφίας, Αντώνης Μηλιαράκης, τα τοπων...

  ΔΑΦΝΕΣ ΤΟΠΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΙ Τα παλαιότατα καταφύγια πίστης των Δαφνιανών Κάποτε που η πίστη ήταν η τροφή της ψυχής, δεν λογίζονταν μετόχι, χωριό ή πόλη δίχως εκκλησίες και η ζωή των ανθρώπων ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τα μυστήρια, τις τελετές και τις διδαχές της χριστιανικής πίστης. Η ανάγκη για επιβίωση βέβαια ήταν αυτή που έσπρωξε τους ανθρώπους να φτιάξουν οικισμούς, η πίστη όμως ήταν η άρρηκτη κλωστή που δημιούργησε αιώνιους ανθρώπινους δεσμούς, κοινά θέλω, κοινές εμπειρίες και το σημαντικότερο εντέλει, κοινές αναμνήσεις. Από τα πρώτα δημόσια κτήρια που φρόντιζαν να χτίσουν οι άνθρωποι σε έναν οικισμό ήταν οι ναοί. Έτσι και στο αγαπημένο μου χωριό, στις Δαφνές, από τα πρώτα χρόνια της δημιουργίας του, οι χωριανοί έχτισαν εκκλησίες για να στεγάσουν την πίστη τους. Ξεκινώ λοιπόν την περιδιάβαση στα παλαιότατα καταφύγια της πίστης των Δαφνιανών. Η Αγία Ζώνη Δαφνών Φτάνοντας στη μπεγεντισμένη πλατεία του χωριού, την «Πλαγιάδα», με τα θεόρατα δε...

  ΔΑΦΝΕΣ ΤΟΠΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΙ Οι απαρχές και το όνομα των Δαφνών Όταν μιλάς ή γράφεις για τον τόπο σου, πρέπει πάντα να ‘χεις στον νου σου τους προγόνους σου, όλους αυτούς που κείτουνται εκεί που σαλεύεις εσύ αξέγνοιος. Με ταπεινά και σεβαστικά λοιπόν ζάλα, κινώ τούτο το ταξίδι στο χωριό μου, στις Δαφνές. Οι Δαφνές βρίσκονται 17 χιλιόμετρα νότια του Ηρακλείου, απλωμένες πάνω σε ένα λόφο, 317 μέτρα πάνω από τη θάλασσα. Η θέση του χωριού ανάμεσα σε δυο εύφορες Επαρχίες, του Μαλεβιζίου και του Τεμένους, καθώς και το εύκρατο κλίμα, αποτέλεσαν σαφώς την αιτία εγκατάστασης των πρώτων κατοίκων. Οι Δαφνές όπως φαίνονται από την περιοχή Σταυρός, ανατολικά του χωριού. Το χωριό αναφέρεται για πρώτη φορά σε έγγραφο του 1268, όπου η Μονή Παλιανής εκχωρείται μαζί με όλη της την περιουσία στη λατινική αρχιεπισκοπή Κρήτης, όμως είναι σίγουρο ότι η περιοχή κοντά στο χωριό κατοικούνταν πριν από την συγκεκριμένη ημερομηνία. Ας δούμε τι αναφέρεται σχετικώς στο βιβ...

  ΔΑΦΝΕΣ ΤΟΠΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΙ Δαφνές, το χωριό μου Έρχεται η ώρα που ο κάθε άνθρωπος ψάχνει τις ρίζες του, αναζητά τον τόπο των προγόνων του. Στην αρχή θέλει να πατήσει το χώμα, να σαλέψει στσι στράτες, στα σοκάκια, να γνωρίσει τσ’ ανθρώπους του τόπου του, μα σιγά-σιγά μια ακατανίκητη επιθυμία τον πιάνει και θέλει να μάθει την ιστορία, τους ήρωες, όλα αυτά που μας κάνουν περήφανους για την καταγωγή μας. Έτσι κι εγώ, Δαφνιανός από μάνα κι από κύρη, ένοιωσα την ανάγκη να γνωρίσω καλύτερα το χωριό μου. Με αφορμή λοιπόν το εξαιρετικό βιβλίο της Γωγώς Κουγιουμουτζάκη: « ΔΑΦΝΕΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ. Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ », από το οποίο άντλησα πολύτιμες πληροφορίες, ξεκινώ τούτο το ταξίδι στον Τόπο, την Ιστορία και τους Ανθρώπους των Δαφνών. Θα ξεκινήσω απλά, έτσι όπως απλά μου γεννήθηκε η επιθυμία να γράψω ένα μικρό δεκαπεντασύλλαβο για το χωριό μου και τις ομορφιές του: Δημοσίευμα της εφημερίδας “ΑΝΟΡΘΩΣΙΣ” στις 22-6-1939 για τις Δαφνές ...